Brawurowa akcja sprzed 82 lat. W Siedlcach uczczono rocznicę odbicia sztabu NSZ

12 marca przypada 82. rocznica jednej z najbardziej spektakularnych akcji lokalnego podziemia niepodległościowego podczas II wojny światowej. Tego dnia w 1944 roku żołnierze Narodowych Sił Zbrojnych przeprowadzili brawurową operację, w wyniku której z niemieckiego więzienia w Siedlcach uwolniono sztab XII Okręgu Podlaskiego tej organizacji. W czwartek, 12 marca rocznica tych wydarzeń została upamiętniona w Siedlcach uroczystościami patriotyczno-religijnymi.

O godzinie 12.00 w Katedrze Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Siedlcach odprawiona została uroczysta Msza Święta z udziałem pocztów sztandarowych. Liturgii przewodniczył ks. Łukasz Kałaska.

Po nabożeństwie uczestnicy obchodów udali się pod tablicę pamiątkową umieszczoną na fasadzie siedleckiego więzienia. Tam odbyła się dalsza część uroczystości – złożenie kwiatów, okolicznościowe przemówienia oraz podziękowania dla osób zaangażowanych w pielęgnowanie pamięci o lokalnym podziemiu.

Jak podkreślał podczas uroczystości Krzysztof Goławski, ostatni prezes XII Okręgu Podlaskiego Związku Żołnierzy NSZ, rocznica ma szczególne znaczenie dla mieszkańców regionu.  – To bardzo ważne wydarzenie, ponieważ pokazuje społeczeństwu i mieszkańcom Siedlec, że na tym terenie działały bardzo aktywne oddziały Narodowych Sił Zbrojnych. Po wejściu wojsk sowieckich spotkały je silne represje, a wielu działaczy ruchu narodowego zostało wywiezionych – mówił. Krzysztof Goławski zwrócił także uwagę, że przez wiele lat w okresie PRL żołnierze NSZ byli przedstawiani w negatywnym świetle i określani mianem „band”, podczas gdy w rzeczywistości prowadzili walkę o niepodległość Polski.

Do wydarzeń sprzed ponad ośmiu dekad odniósł się również siedlecki przedsiębiorca Konstanty Strus, od lat zaangażowany w upamiętnianie działalności żołnierzy NSZ.  – To była brawurowa, a przede wszystkim udana akcja przeprowadzona 82 lata temu. Kilka dni po aresztowaniu sztabu XII Okręgu Podlaskiego NSZ oddolna grupa inicjatywna postanowiła zorganizować odbicie swoich kolegów i dowódców. Wydawało się to zadaniem niemal niemożliwym, ale dzięki doskonałemu wywiadowi, zaangażowaniu wielu osób i konspiracyjnej siatce współpracowników akcję zaplanowano w sposób idealny – podkreślił. Jak zaznaczył, kluczową rolę w przygotowaniu operacji odegrała sprawnie działająca konspiracja oraz informacje przekazywane z więzienia przez zaufaną osobę związaną z NSZ.

W obchodach wzięli udział przedstawiciele kierownictwa Zakładu Karnego w Siedlcach, reprezentanci Narodowych Sił Zbrojnych, delegacje Armii Krajowej z Siedlec, Trzebieszowa i Łukowa, a także przedstawiciele NSZZ „Solidarność” oraz mieszkańcy miasta i regionu, którzy wspólnie oddali hołd uczestnikom akcji sprzed 82 lat.





Zdjęcia: Kamil Skorupski, Piotr Grabowski